Elke keizer heeft een oorlog nodig

All quiet on the western front is een Amerikaanse film uit 1930 over de Eerste Wereldoorlog. De toon ervan is uitgesproken anti-oorlog door een focus op de zinloosheid en absurditeit van het conflict en de onherstelbare schade die het aanrichtte. Alle fysieke en emotionele verschrikkingen in loopgraven, ziekenboeg en aan het thuisfront komen langs. Geen wonder dat de film lang verboden was in veel landen en dat Goebbels & Co. vertoningen verstoorden met rookbommen en witte muizen(!).

Sommige filmelementen hebben de tand des tijds niet erg goed doorstaan – zo kan het overacteren moderne kijkers uit het verhaal halen. De dialogen zijn daarentegen regelmatig nog steeds raak. Een voorbeeld is een kort gesprek tussen de Duitse soldaten om wie de film draait. Aanleiding zijn de zware verwondingen die een strijdmakker opliep en de behoefte aan wraak die ze voelen. De vier mannen realiseren zich dat ze machteloze speelballen zijn van het lot – en van de partijen die belang hebben bij een oorlog. Het op het eind geopperde alternatief voor oorlog is even naïef als briljant.

De scène blijft relevant. Ook wij moeten gissen naar de motivaties van wereldleiders en proberen onze eigen positie te bepalen, midden in het woeden der gehele wereldpolitiek. Hieronder de (iets ingekorte) dialoog tussen de soldaten.

All quiet on the western front - screenshot

– The French certainly deserve to be punished for starting this war.

– Everybody says it’s somebody else.

– Well, how do they start a war?

– Well, one country offends another.

– How could one country offend another? You mean, there’s a mountain over in Germany that gets mad at a field over in France?

– Well, stupid, one people offends another.

– Oh, if that’s it, I shouldn’t be here at all. I don’t feel offended.

– It don’t apply to tramps like you.

– Good. Then I can be going home right away. [maakt aanstalten om op te staan]

– You just try it.

– Yeah. You want to get shot?

– [Gaat weer zitten] The Kaiser and me… [hoongelach klinkt] Me and the Kaiser felt just alike about this war. We didn’t either of us want any war, so I’m going home. [Cynisch:] He’s there already…

All quiet on the western front - screenshot

– Somebody must have wanted it. Maybe it was the English. No, I don’t want to shoot any Englishmen. I never saw one till I came up here. And I suppose most of them never saw a German till they came up here. No, I’m sure they weren’t asked about it.

– Well, it must be doing somebody some good.

– Not me and the Kaiser.

– I think maybe the Kaiser wanted a war.

– I don’t see that. The Kaiser’s got everything he needs.

– Well, he never had a war before. Every full-grown emperor needs one war to make him famous. Why, that’s history.

– Yeah, generals, too. They need war.

– And manufacturers. They get rich!

– I think it’s more a kind of fever. Nobody wants it in particular and then, all at once, here it is. We didn’t want it. The English didn’t want it. And here we are, fighting.

– I’ll tell you how it should all be done. Whenever there’s a big war coming on, you should rope off a big field…

– And sell tickets.

– Yeah. And… [kijkt verrast naar degene die hem onderbrak] And on the big day you should take all the kings and their cabinets and their generals, put them in the center dressed in their underpants and let them fight it out with clubs. The best country wins.

All quiet on the western front - screenshot

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on Tumblr
categorie: film