Het imago van Monsanto

Weinig bedrijven hebben op dit moment zo’n slechte reputatie als chemiereus Monsanto. De multinational wordt van talloze misdaden tegen de natuur en de mensheid beschuldigd: het introduceren en patenteren van onveilige, genetisch gemodificeerde gewassen, het daardoor van de markt verdringen van natuurlijkere alternatieven, het aanklagen van boeren bij wie de zaden op het land aangetroffen worden, het gebruik van een schadelijke herbicide, enzovoort.

monsanto: evil movie corp?Ongeacht het waarheidsgehalte van deze aanklachten neemt de weerzin onderhand zulke vormen aan, dat ik parallellen zie met de in- en inslechte fictieve ondernemingen uit de klassieke sciencefictionfilms Blade Runner (1982), The Terminator (1984), RoboCop (1987) en de Alien-reeks. Hun logo’s prijken hierboven. Deze onpersoonlijke en immens machtige bedrijven zijn de volmaakte bad guys. Zwart-witter wordt het niet. In hun jacht naar winst walst zo’n ‘evil empire’ over eerzame burgers heen, met hulp van ontelbare naamloze helpers. Ook het gros van de westerns – en wat zijn er daarvan veel gemaakt! – gaat over een machtige rancher die lastige keuterboertjes probeert te verdrijven. Totdat de revolverheld ten tone verschijnt, natuurlijk.

Geen wonder dat soortgelijke ondernemingen een belangrijke rol spelen in de inktzwarte toekomstvisies van sciencefictionauteurs. Kenmerkend aan hun denkbeeldige ‘megacorporations’ is dat ze als monopolisten extreem veel macht hebben (zie corporatocracy) en het niet zo nauw nemen met onbenullige zaken als veiligheid en mensenrechten. Dat komt omdat ze door megalomane sociopaten geleid worden die nog nooit van morele grenzen gehoord hebben. Het is niet toevallig dat de eerdergenoemde megacorporations figureren in films uit de jaren ’80, toen kapitalistische hebzucht een grote vlucht nam (met als grootste ode Wall Street uit 1987). Al die slechte intenties leverden leuke films op. En die heerlijke retro-logo’s zijn genieten geblazen!

Minder leuk is als we zulke bedrijven in de echte wereld zien optreden. Ik denk dat het vooral Monsanto’s grote invloed en harde zakelijke opstelling (ook in de rechtbank) zijn die veel mensen tegen de borst stuiten. Zeker omdat men de bankencrisis vers in het geheugen heeft en continu verhalen hoort over machtige wapen- en olielobby’s. Monsanto doet eigenlijk niet veel anders dan wat andere bedrijven doen, of zouden doen als ze de kans kregen. Het is de schaal waarop het opereert die mensen onrustig maakt. Ter illustratie: in de VS werd in 2011 ongeveer 95% van de sojabonen en 80% van de maïs geteeld met gepatenteerde zaden van het bedrijf! Verder is een groot deel van de werelwijde handel in genzaden in handen van Monsanto.

De weerzin tegen deze multinational is mogelijk ook zo groot omdat we tuinbouw als ‘aardse’ en ‘eerlijke’ sector liever niet associëren met winstmaximalisatie, patenten, rechtszaken, kortom: keihard zakendoen. En dan heb ik het nog niet eens over de inhoud van de beschuldigingen die tegen Monsanto worden geuit. Ben benieuwd of en hoe het bedrijf zijn imago van een ‘evil corporation’ van filmische proporties zal repareren.

Bekijk ook deze lijst met 10 ‘evil corporations’ in films van Time.com. Of ga naar Cracked voor de humor.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on Tumblr
categorie: film