Hitparade #3

In deze Hitparade bespreek ik weer zes opvallende films die ik de afgelopen tijd zag. Naast een Zuid-Koreaanse en Franse film koos ik vier Amerikaanse films. Ook zijn er vier van het afgelopen decennium. Normaal streef ik naar meer diversiteit qua landen en periodes, maar het feit dat er briljante en bijzondere exemplaren tussen zitten, maakt alles goed.

Martha Marcy May Marlene (2011) Er is niets mooiers dan een film die verhaal en vorm tot een naadloos geheel smeedt. Dat is bij uitstek het geval bij Martha Marcy May Marlene van regisseur Sean Durkin. Martha (een prima Elizabeth Olsen) is een jonge, onzekere vrouw die – zo blijkt gaandeweg – een sekte is ontvlucht en probeert te aarden bij haar zus en zwager. Het aanpassen aan de ‘normale’ wereld kost haar veel moeite; flashbacks en paranoia maken het er niet makkelijker op. Martha Marcy May Marlene laat goed zien wat sekten aantrekkelijk maakt voor mensen die op zoek zijn naar geborgenheid en een identiteit, en hoe een sekteleider (een sterke rol van John Hawkes) zulke kwetsbare mensen aan zich bindt. Dit psychologische drama heeft een hypnotiserende uitwerking, als een drug, of als het leven in een sekte. Hij beantwoordt niet alle vragen; de kijker mag veel zelf invullen. De gelaagde, volwassen film maakte veel indruk op me. Dit is een Amerikaanse independent productie die wat mij betreft alles goed doet. Dat geldt niet voor de meeste trailers, die hem als een goedkope thriller neerzetten. Deze is nog wel te pruimen:

 

The day he arrives / Book chon bang hyang (2011) The day he arrives, van de Zuid-Koreaanse regisseur Sang-soo Hong, is zo’n film die ik niet echt begrijp, maar die me toch aanspreekt. Hij gaat over filmmaker Seong-jun die naar Seoul gaat om daar een bevriende filmcriticus te bezoeken. Hij kent er bijna niemand, maar komt er verschillende (vage) bekenden tegen. Op bezoek bij zijn ex blijkt dat hij nog lang niet over haar heen is. De volgende dag stapt hij met zijn vriend de filmcriticus een bar in waar een vrouw werkt die exact lijkt op zijn ex. Seong-jun vindt het slechts een fascinerend toeval. De volgende dag lijkt bijna exact op de voorgaande, alleen veranderen sommige personages van rol. De dag erna idem dito. Dit is bijna een Koreaanse Groundhog Day, maar dan heel wat subtieler. Hij lijkt meer een meditatie op wat het is om alleen te zijn, eenzaam na een verbroken relatie. Of misschien is het een spiegel van onze routines en vriendschappen, van onze dagen die enorm op elkaar lijken. Het is erg fijngevoelig en eigenzinnig allemaal, en gelukkig lichtvoetig. Ik zal The day he arrives een tweede keer moeten zien om er een definitief oordeel over te kunnen vellen. De trailer geeft een voorproefje van het speelse script:

 

Terri (2011) Een Amerikaanse komedie over een outcast in een highschool die vriendschap sluit met soortgenoten? Laat maar zitten, hoor ik je denken, daar zijn er al te veel van gemaakt. Toch heeft Terri iets extra’s (no pun intended) ten opzichte van zijn genregenoten. Ten eerste wordt de hoofdpersoon uitstekend gespeeld door Jacob Wysocki, een acteur die ik vaker hoop te zien. Wysocki is Terri als hij met zijn logge lijf door de schoolhal dendert, op weg naar weer een deprimerende lesdag. Ten tweede heeft regisseur Azazel Jacobs goed door dat de meest gedenkwaardige gebeurtenissen in de tienerjaren samenhangen met onzekerheid, angst, drank, drugs en seks. Een lang uitgesponnen scène waarin genotsmiddelen en hormonen zich op verwarrende wijze mengen, vormt de climax van Terri. Even lijkt de film de oversteek te maken naar gedurfd arthouse-terrein met deze visualisatie van het puberbrein. Het verhaal wordt op het eind wat dun en feelgood, maar de tegendraadsheid en verrassende pretentieloosheid van de film doen hem boven de rest uitsteken. Trouwens, John C. Reilly laat weer eens zien dat hij een neus heeft voor goede rollen; hij speelt de sympathieke schooldirecteur die Terri probeert te bereiken.

 

Les témoins (2007) Deze Franse film (vertaald: De ooggetuigen) beschrijft de impact van aids in de homoseksuele subcultuur van Parijs in de jaren tachtig. We volgen Manu, Mehdi en Adrien, respectievelijk een jonge, levenslustige homo, een politieman die via Manu de herenliefde ontdekt en een oudere dokter die verliefd is op Manu. De film is no nonsense in zijn benadering van de homoseksuele levensstijl. Niks geen sensatie; homo’s zijn óók verliefd en geil en handelen daarnaar, punt. Verliefdheid, jaloezie, lust, dood en leven, alles komt in rap tempo voorbij in het praterige Les témoins. De film krijgt daardoor een te vluchtige toon naar mijn smaak. Daarnaast slaag de film er visueel niet in de tachtiger jaren op te roepen: er zijn moderne auto’s te zien en ziekenhuiskussens met het jaartal ‘2006’ erop. Ondanks alles bevat Les témoins boeiende inkijkjes in het leven in een geplaagde subcultuur. Iemand vertelt over de moeilijke kanten van het homo-zijn: “… Als je homo bent en een leuke man vindt, ben je vervolgens bang dat hij je misschien in je gezicht spuugt of iedereen vertelt dat je een flikker bent. (…) Ik bracht mijn hele leven door in bosjes, sauna’s en bars omdat ik geen fouten durfde te maken. Je gaat naar de plekken waar iedereen is zoals jij.” Het humane karakter van de film komt goed naar voren in de scène waarin Adrien prostituee Sandra ontbiedt in zijn dokterspraktijk en haar een stapel brochures over aids geeft. Hij maakt haar duidelijk dat het een kwestie is van leven of dood.
Adrien: “Kan ik er van op aan dat je ze uitdeelt?”
Sandra: “Als het helpt…”
“Dat is het hele punt. Ze zijn voor mensen zoals jij, met het oudste beroep ter wereld.”
“Oudste en beste!”
“Je bent deel van het openbare leven. Je hebt rechten.”
Sandra, verbaasd: “Niemand praat zo over ons.”

 

Altered states (1980) Deze cultprent van regisseur Ken Russell komt als een frisse wind te midden van alle genrefilms met standaardplots. Eddie Jessup (William Hurt) is een Harvard-wetenschapper die onderzoek doet naar het effect van hallucinogene drugs in combinatie met volledige isolatie in een hermetisch afgesloten cabine. Al snel krijgt hij vreemde visioenen, die hem doen vermoeden dat de drugs en isolatie hem geestelijk terugbrengen naar een primitieve, voor-menselijke staat. De effecten van de experimenten lijken alleen meer te beïnvloeden dan alleen zijn geest… Hoewel Altered states van buiten een broddelwerkje van een maffe regisseur lijkt, is hij heel kijkbaar. De afdaling in de diepten van de geest is spannend. Erg diepzinnig is het allemaal niet; afgezien van wat quasi-wetenschappelijke en filosofische prietpraat richt de film zich vooral op over-the-top effecten en de avonturen van een woest aapmens(!). Een curieuze film die het kijken waard is, al was het maar als introductie tot de onlangs overleden Ken Russell, die dankzij zijn obsessies (seks en de Kerk) en flamboyante stijl de tongen losmaakte. Als bonus nog een bizarre hallucinatiescène uit Altered states voor hen die zich niet makkelijk laten shockeren.

 

The duellists (1977) De eerste speelfilm van regisseur Ridley Scott. Hoofdpersonen van deze historische actie-dramafilm zijn twee militairen, D’Hubert (Keith Carradine) en Feraud (een intense Harvey Keitel) in het roerige Frankrijk rond 1800. Onbedoeld schoffeert D’Hubert de lichtgeraakte Feraud, die vervolgens zweert hem te doden in een duel. Die eindigt echter onbeslist. Keitel zet een eng fanatieke ijzervreter neer, die 15 jaar lang zijn onredelijke missie voortzet om zijn eer te redden, duel na duel. De historische setting dient als decor voor een verhaal over haat, principes en het overwinnen van de angst voor de dood. Ik las ergens dat Feraud het trotse, agressieve napoleontische tijdperk personificeert en D’Hubert het nieuwe Frankrijk van de Eerste Franse Republiek en de latere herstelde monarchie. De ‘primitieve’ Feraud is afgeserveerd en kan dat niet verkroppen, wat zijn haat mogelijk verklaart. Een lezing die die een extra dimensie toevoegt. Het is een mooie samenloop van omstandigheden dat een getalenteerde regisseur in zee ging met twee topacteurs aan het begin van hun carrière. Aan weinig is af te zien dat dit een allereerste film betreft en Scott won de prijs voor beste debuutfilm op het Filmfestival van Cannes. Ik vond al dat hij vooral aan het begin van zijn loopbaan geniaal bezig was (zie Alien en Blade runner) en The duellists bevestigt dat. Overigens is niets in de studio opgenomen en de Franse filmlocaties zijn prachtig, met als toppunt die van de laatste scène.

Bekijk ook Hitparade #1 en Hitparade #2.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on Tumblr
categorie: film